Isparta su yokluğuyla mücadele ederken yıllık su tüketimi 23 milyon ton olduğu bildirilen kentin suyunun yüzde 7’sinin OSB’de faaliyet gösteren Coca Cola üretim tesisine verilmesinin önünü açan ÇED raporuna tepkiler gelmişti.
BU NASIL ÇED?
Türkiye Tabiatını Koruma Derneği Bilim Danışmanı ve Göl Uzmanı Dr. Erol Kesicide bu gündeme ilişkin değerlendirmede bulundu. Çevresel Etki Değerlendirme raporunun, bir projenin çevre üzerindeki olası etkilerini belirlemek ve bu etkileri en aza indirmek için alınması gereken önlemleri tespit eden bir belge olduğunu kaydeden Kesici, “ÇED raporu, çevre koruma bilincinin artırılması ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması amacıyla hazırlanır. Bu süreçte, projenin çevreye olan etkilerini en aza indirecek yöntemler ve tedbirler belirlenir.
Halkın görüş ve kaygılarını dikkate alınmasını, ayrıca, halka açık bilgilendirme toplantıları düzenlenerek, projenin çevresel etkileri konusunda halkın görüşleri alınır ve rapora dahil edilir. Su krizinin önümüzdeki aylarda da dahada çok derinleşeceği öngörülürken, Isparta’da kışın bile canlılar suya ulaşmada ciddi sorunlar yaşarken, tarımsal üretimde su havzası iklim krizi, hidrolojik yaşarken, plastik kirliliğin, atıklarının etkisi bilinirken ne yazık ki Isparta’da bundan payına düşenden etkilenmektedir. Bu nasıl ÇED?” diye sordu.
YÖRE HALKI BİLGİLENDİRİLMELİ
Isparta Havzasının önceliğinin doğal su kaynaklarını koruyup kullanmanın yanı sıra önceliği doğasını korumak olması gerektiğini kaydeden Kesici neler yapılamsı gerektiğini şu sözlerle anlattı: “ Hidrolojik kuraklık( göllerin kuruması vb.) hemen gelişmiyor. Meteorolojik kuraklığa göre daha yavaş meydana geliyor ancak daha uzun sürebiliyor ( Eğirdir, Beyşehir, Kovada vd…). Yağışlar normale dönse bile yer altı sularının dolması zaman aldığından hidrolojik kuraklığın etkisi devam ediyor. Göllerde su seviyesinin azalması kirliliği ve buharlaşmayı arttırmakta. Hidrolojik kuraklık artıkça tarımsal kuraklık çok daha fazla artmaktadır. Kayıp kaçaklar en az %5-10 indirilmeli. Yöre halkının, havzanın durumu ve özellikleri dikkate alınarak eğitimi ve bilgilendirilmesini sağlamak gerekiyor.
BAĞIMSIZ SU YÖNETİMİNE İHTİYAÇ VAR
Özellikle su krizi içerisinde olan havzada üretim faaliyetlerinin doğa- ekosistem kayıplarına ve su kıtlığına neden olmaması gerekir. Unutmayalım, üretimin bölge ekonomisine katkı sağlaması elbette önemli, ama su varsa, ekonomi var. Su bitince ekonomi biter, sektör başka yer arar! Suyun doğal döngüsünden başlayarak, kullanımı, dağıtımı, arıtılması ve geri dönüşümü gibi tüm aşamaları kapsayan Su yönetimi çok önemlidir. Yaşanan en önemli sorunu çok sesliliğinin neden olduğu yetki karmaşasıdır. Belediyeler sulama birliği başkanlığı yapmamalıdır.
Kurumlar arasında yetki görev ve sorumluluk çakışmalarının önlenememiş olması da hem işleyişin aksamasına hem de kurumların idari ayrılık-anlaşamamazlık yaşamasına neden olmaktadır. Su yönetimi konuda bir şeyin yeterliliğine sahip, güven veren, yaptırım gücüne sahip karar verici bağımsız yönetime ihtiyaç duyulmaktadır. Suya ulaşımın sağlanması içim mutlaka atık suların ileri arıtım teknolojileri arıtılarak tekrar kullanımının sağlanmasıdır. Meşrubat fabrikası vb sanayi ürünlerine karşı olmak elbette mümkün değil, ama içme suyu önceliği, suyu verimli kullanmak ilkesi doğrultusunda firmaların – tarımın üretimde verimliliği artırmak için atık suyu işlemek ve suyu geri kazanmak için gerekli yatırımları faaliyete geçmeden önce yapması gereklidir. Ayrıca bunların takip ve denetimleri sürekli yapılmalıdır. Su ayak izi çok önemli olduğundan, iğneden ipliğe her alanda tutumlu olmamız gerekmektedir.”